File BMP là gì và vì sao nó nặng đến vậy?
·
Một bức vẽ nhỏ từ chương trình cũ nặng 3 MB, một ảnh chụp màn hình nặng 25 MB. Gần như chắc chắn bạn đang gặp file BMP. Bài này giải thích BMP là gì, vì sao file lớn như vậy, bạn có những lựa chọn nào và cách thu nhỏ chúng.
BMP là gì
BMP là viết tắt của bitmap. Microsoft giới thiệu nó cùng những phiên bản Windows đầu tiên, và nó lưu ảnh dưới dạng một lưới pixel thô với rất ít hoặc không nén. Hồi sức mạnh xử lý còn hạn chế, định dạng này tiện cho phần mềm cần đọc và ghi ảnh nhanh.
Vì sao file lớn đến vậy
Một file BMP 24-bit thông thường dùng ba byte cho mỗi pixel. Một ảnh 4000 nhân 3000 có 12 triệu pixel, nên file nặng khoảng 36 MB. Cùng bức ảnh đó ở dạng JPG chỉ 2 đến 4 MB, và ở dạng PNG thường 10 đến 20 MB.
| Định dạng | Dung lượng thường gặp của ảnh 4000 × 3000 |
|---|---|
| BMP | Khoảng 36 MB |
| PNG | Khoảng 10–20 MB |
| JPG | Khoảng 2–4 MB |
Các con số này thay đổi theo từng bức ảnh, nhưng khoảng cách luôn rất lớn.
BMP, JPG và PNG: ưu và nhược điểm
BMP
- Ưu điểm: đơn giản, và phần mềm rất cũ vẫn đọc được.
- Nhược điểm: file khổng lồ, ít được hỗ trợ trên website và ứng dụng hiện đại.
JPG
- Ưu điểm: ảnh chụp rất nhẹ, được hỗ trợ ở mọi nơi.
- Nhược điểm: có mất dữ liệu, nên một phần chi tiết bị bỏ đi.
PNG
- Ưu điểm: không mất dữ liệu như BMP nhưng có nén, nên file nhỏ hơn nhiều.
- Nhược điểm: lớn hơn JPG với ảnh chụp.
Trong hầu hết mục đích, PNG hoặc JPG là lựa chọn tốt hơn BMP.
Những nơi bạn vẫn gặp BMP
Các chương trình Windows cũ, một số máy scan, thiết bị công nghiệp hoặc y tế, thiết bị nhúng và ảnh chụp màn hình mặc định của vài công cụ đời cũ vẫn tạo ra BMP. Nhiều biểu mẫu web và ứng dụng hiện đại từ chối định dạng này, và nó cũng không hợp để chia sẻ vì quá nặng.
Từng bước: chuyển BMP sang định dạng nhỏ hơn
- 1Xác định đó là loại ảnh gì. Ảnh chụp, hay ảnh chụp màn hình, hình vẽ hoặc sơ đồ có chữ sắc nét?
- 2Với ảnh chụp, dùng BMP sang JPG. File thường nhỏ xuống còn khoảng 5 đến 10 phần trăm so với BMP.
- 3Với ảnh chụp màn hình và đồ họa, dùng BMP sang PNG. PNG không mất dữ liệu nên các pixel giữ nguyên như cũ, và file thường nhỏ xuống chỉ còn một phần so với ban đầu.
- 4Kiểm tra kết quả ở kích thước đầy đủ, đặc biệt là chữ và các cạnh.
- 5Chỉ giữ BMP nếu bạn cần một bản gốc nguyên vẹn, còn chia sẻ thì dùng bản đã chuyển đổi.
Những lỗi thường gặp
- Gửi file BMP qua email, thường bị từ chối hoặc gửi rất chậm.
- Dùng JPG cho ảnh chụp màn hình có chữ, có thể làm chữ bị nhòe. PNG tốt hơn.
- Xóa file gốc trước khi kiểm tra file đã chuyển đổi.
- Mong chỉ cần đổi đuôi file là xong. Đổi tên .bmp thành .jpg không chuyển đổi gì cả.
Câu hỏi thường gặp
BMP có phải là định dạng không mất dữ liệu không?
Có, BMP lưu các pixel nguyên trạng nên không mất chi tiết nào. Đó cũng là lý do file rất lớn.
Vì sao file BMP của tôi lại lớn như vậy?
BMP không được nén. Ảnh 24-bit dùng ba byte cho mỗi pixel, nên một bức ảnh 12 megapixel nặng khoảng 36 MB.
Nên chuyển BMP sang JPG hay PNG?
JPG cho ảnh chụp, cho file nhỏ nhất, và PNG cho ảnh chụp màn hình, hình vẽ và mọi thứ có chữ sắc nét, vì giữ nguyên từng pixel.
Chuyển BMP sang PNG có mất chất lượng không?
Không. PNG không mất dữ liệu, nên các pixel giữ nguyên trong khi file nhỏ đi nhiều.
Website có dùng BMP được không?
Trình duyệt hiển thị được BMP, nhưng đây là lựa chọn kém vì dung lượng. Hãy dùng JPG, PNG hoặc WebP.