File AVIF là gì? Cách mở, dùng và chuyển đổi
·
Bạn lưu một ảnh từ website về và nhận được file .avif mà không phần mềm nào chịu mở. AVIF là định dạng mới giúp ảnh nhỏ đi rất nhiều, nhưng chưa được hỗ trợ ở mọi nơi. Bài này giải thích nó là gì, khi nào nên dùng và cách xử lý.
AVIF là gì và đến từ đâu
AVIF là viết tắt của AV1 Image File Format. Nó dùng công nghệ nén của bộ mã hóa video AV1, do Alliance for Open Media phát triển, một tổ chức có Google, Apple, Microsoft, Netflix và Mozilla. Khác với HEIC, nó không phải trả phí bản quyền, và đó là lý do lớn khiến các website ưa chuộng nó.
Nó có thể lưu ảnh chụp theo kiểu có bỏ bớt dữ liệu hoặc giữ nguyên dữ liệu, và hỗ trợ nền trong suốt, màu 10-bit và 12-bit, HDR và ảnh động. Nói cách khác, trong nhiều trường hợp nó có thể thay thế JPG, PNG và cả GIF.
So sánh AVIF với WebP và JPG
| Tiêu chí | AVIF | WebP | JPG |
|---|---|---|---|
| Dung lượng thường gặp ở cùng chất lượng | Nhỏ nhất | Nhỏ hơn JPG | Lớn nhất trong ba loại |
| Nền trong suốt | Có | Có | Không |
| Ảnh động | Có | Có | Không |
| HDR và màu 10-bit | Có | Hạn chế | Không |
| Thời gian tạo file | Chậm | Nhanh | Nhanh |
| Hỗ trợ ngoài trình duyệt | Hạn chế | Tốt và đang tăng | Mọi nơi |
Ở cùng chất lượng hình ảnh, một ảnh AVIF thường nhẹ hơn JPG từ 30 đến 50 phần trăm, và nhẹ hơn WebP một cách rõ rệt. Với website, điều này có nghĩa là trang nhanh hơn và chi phí băng thông thấp hơn.
Ưu và nhược điểm của AVIF
Ưu điểm
- Nén rất tốt, nghĩa là trang nhanh hơn và dùng ít dữ liệu hơn.
- Hỗ trợ nền trong suốt, ảnh động và dải màu rộng, nên một định dạng đáp ứng được nhiều nhu cầu.
- Không tốn phí bản quyền và được các hãng trình duyệt lớn ủng hộ.
Nhược điểm
- Tạo file chậm, và ảnh rất lớn có thể mất một lúc.
- Nhiều trình xem ảnh, phần mềm chỉnh sửa, tiệm in, ứng dụng email và biểu mẫu tải lên vẫn chưa hiểu được nó.
- Nén quá mạnh có thể làm mất các chi tiết mịn như da người hay cỏ.
- Kém phổ biến hơn WebP một chút, nên bạn cần có phương án dự phòng.
AVIF dùng được ở đâu và không dùng được ở đâu
Các bản hiện tại của Chrome, Edge, Firefox và Safari hiển thị AVIF trong trang web, và các bản Android và iOS gần đây có thể mở file. Rắc rối bắt đầu ngoài trình duyệt: các trình xem ảnh cũ, nhiều phần mềm chỉnh sửa, máy in, ứng dụng email và biểu mẫu tải lên vẫn chưa hiểu nó.
Đó là lý do bạn hay tải một file AVIF từ một trang về rồi không dùng được. Bức ảnh không có vấn đề gì. Chỉ là chương trình bạn đang dùng chưa biết định dạng này.
Từng bước: mở hoặc chuyển đổi file AVIF
- 1Thử mở bằng một trình duyệt mới. Kéo file vào cửa sổ Chrome, Edge, Firefox hoặc Safari thường là xem được.
- 2Xác định ảnh cần đưa đi đâu. Nếu nơi nhận chỉ chấp nhận các định dạng thông dụng, bạn cần chuyển đổi.
- 3Chọn định dạng đầu ra. Chọn JPG cho ảnh chụp và file nhỏ bằng AVIF sang JPG. Chọn PNG khi ảnh có nền trong suốt hoặc chữ sắc nét bằng AVIF sang PNG.
- 4Chuyển đổi và tải về. Công cụ chuyển đổi trong trình duyệt làm việc ngay trên thiết bị của bạn, nên không có gì bị tải lên và an toàn cho ảnh riêng tư.
- 5Giữ lại file gốc phòng khi sau này bạn muốn dùng dung lượng nhỏ của AVIF.
Có nên dùng AVIF cho website của bạn không?
Nếu bạn quan tâm đến tốc độ thì đáng cân nhắc, miễn là có phương án dự phòng. Hãy phát AVIF cho trình duyệt hỗ trợ và WebP hoặc JPG cho phần còn lại, bằng thẻ picture có nhiều nguồn, như trong hướng dẫn ảnh responsive. Hãy kiểm tra kết quả, vì nén AVIF mạnh có thể làm mất chi tiết mịn. Bài về định dạng cho website so sánh mọi lựa chọn, còn PNG sang WebP là bước đầu đơn giản nếu bạn thích WebP hơn.
Những lỗi thường gặp
- Phát AVIF mà không có phương án dự phòng, làm ảnh bị lỗi trên trình duyệt và công cụ cũ.
- Dùng AVIF cho file gửi qua email hoặc đem đi in, nơi JPG an toàn hơn.
- Nén quá tay, làm mất kết cấu và khiến ảnh trông như nhựa.
- Chuyển AVIF sang JPG rồi chuyển ngược lại, mỗi lần đều mất chất lượng.
Câu hỏi thường gặp
AVIF có tốt hơn WebP không?
AVIF thường cho file nhỏ hơn ở cùng chất lượng và hỗ trợ HDR, nhưng tạo file lâu hơn và kém phổ biến hơn một chút. WebP đơn giản và được hỗ trợ rộng rãi, nên nhiều web dùng WebP trước rồi thêm AVIF ở chỗ nào có lợi.
Windows có mở được file AVIF không?
Tùy phiên bản và các tiện ích đã cài. Nếu một chương trình không mở được file, hãy kéo file vào một trình duyệt hiện đại để xem, hoặc chuyển sang JPG hoặc PNG.
AVIF có hỗ trợ nền trong suốt không?
Có. Điều đó khiến nó có thể thay thế PNG trong một số trường hợp, dù PNG vẫn được phần mềm chấp nhận rộng rãi hơn.
AVIF có giữ nguyên dữ liệu không?
AVIF có thể lưu theo kiểu có bỏ bớt dữ liệu hoặc giữ nguyên dữ liệu, nhưng đa số file AVIF trên web là loại bỏ bớt dữ liệu để giữ cho file nhỏ.
Vì sao website gửi AVIF khi tôi lưu ảnh?
Một trang có thể gửi AVIF cho các trình duyệt hỗ trợ nó. Trình duyệt lưu đúng thứ nó nhận được, nên file tải về là AVIF dù ảnh trông bình thường trên trang.